Çocuklukta Yenen Şeker Kanser Riskini Değiştiriyor mu? Araştırmacıları Şaşırtan Sonuçlar

Pek çok ebeveyn çocuklarına çok fazla tatlı yiyecek vermemeye çalışır.
Şekerlemeleri azaltır,
çikolatayı saklar,
hatta gazlı içecek içmelerini yasaklar.
Bunun nedeni çoğunlukla diş çürüğü endişesi ya da obeziteyi önleme isteğidir.
Ancak son bir araştırma çok daha şaşırtıcı bir sonuç ortaya koydu.
Çocukluktaki, özellikle de yaşamın ilk 1.000 günündeki şeker tüketim alışkanlıklarının, onlarca yıl sonra yetişkinlikteki sağlığı da etkileyebileceği anlaşıldı.
Hatta bazı kanser türlerinin görülme riskiyle de ilişkili olduğu görüldü.
Elbette şekerin doğrudan kansere yol açtığını kesin olarak söylemek mümkün değil.
Ancak araştırma sonuçları, çocukluktaki beslenme alışkanlıklarının sağlığı düşündüğümüzden çok daha uzun süre etkileyebileceğini gösteriyor.
Yaşamın ilk 1.000 günü neden bu kadar önemli?
Tıp ve beslenme biliminde yaşamın ilk 1.000 günüçok önemli bir dönem olarak kabul edilir.
Tam olarak gebelik döneminden doğumdan sonraki yaklaşık 2 yaşına kadar olan süreyi kapsar.
Bu dönemde fiziksel büyümenin yanı sıra
- beyin gelişimi,
- bağışıklık sisteminin oluşumu,
- metabolik işlevlerin gelişimi
- ve beslenme alışkanlıklarının oluşumu
gibi süreçler yoğun şekilde gerçekleşir.
Kısacası, ömür boyu sağlığın temeli bu dönemde atılır diyebiliriz.
Bu yüzden uzmanlar, bu dönemdeki beslenme durumunun ömür boyu sağlığı etkileyebileceğini uzun zamandır vurguluyor.

Araştırmacıların ortaya koyduğu ilginç bulgu
Araştırmacılar kısa süre önce, geçmişte İngiltere'de uygulanan şeker karne sistemi verilerini kullanarak oldukça ilginç bir analiz yaptı.
O dönemde İngiltere, belirli bir süre boyunca şeker kullanımını sınırlayan bir politika uygulamıştı.
Bu sayede çocuklukta görece az şeker tüketen kişilerle tüketmeyenleri karşılaştırmak mümkün oldu.
Araştırmacılar on binlerce kişiye ait verileri inceledi ve beklenenden çok daha ilginç sonuçlara ulaştı.
Çocukken az şeker tüketenlerin ortak noktaları
Şeker tüketiminin sınırlı olduğu bir dönemde büyüyen kişiler, yetişkin olduktan sonra da bazı ortak özellikler gösterdi.
İlk dikkat çeken özellik beslenme alışkanlıklarıydı.
Bu kişiler yetişkinlikte de genel olarak daha az şeker tüketme eğilimindeydi.
Yani çocuklukta oluşan beslenme alışkanlıklarının ömür boyu sürebileceğini gösterdi.
Sık sık
“Çocukken alışılan tat ömür boyu sürer”
deriz; araştırma sonuçları da aslında bunu destekliyor.
Bazı kanser türlerinin riski de daha düşüktü
Bu araştırmanın özellikle dikkat çekmesinin nedeni kanserle olan ilişkisidir.
Araştırmada, çocuklukta şeker tüketimi sınırlanan kişilerin bazı kanser türleri açısından daha düşük risk taşıma eğiliminde olduğu görüldü.
Burada önemli olan, saptanan şeyin bir “ilişki” olduğu; bu, şekerin doğrudan kansere yol açtığı anlamına gelmez.
Yine de araştırmacılar, sonucun yaşamın erken dönemindeki beslenme alışkanlıklarının onlarca yıl sonraki sağlık durumuyla bağlantılı olabileceğini gösteren anlamlı bir bulgu olduğunu açıkladı.

Şeker neden sağlık için sorun olur?
Şekerin kendisi zehir değildir.
Sorun, günümüz insanının onu aşırı miktarda tüketmesidir.
Şeker, sandığımızdan çok daha fazla yiyecekte gizlidir.
Örneğin:
- Kore'ye Gelirseniz – Sayfa 2 – Hospital & Health Insight Korea
- Meyve aromalı içecekler
- Çikolata
- Bisküvi ve atıştırmalıklar
- Kek
- Dondurma
- Kahvaltılık gevrekler
- İşlenmiş gıdalar
gibi ürünler çoğu zaman önemli miktarda şeker içerir.
Sorun, bu yiyeceklerin çoğu zaman az doyurucu ama yüksek kalorili olmasıdır.
Bu yüzden aşırı tüketmek çok kolaydır.
Şeker ve obezite ilişkisi
Şeker tüketimi arttığında ortaya çıkan ilk sorun kilo alımıdır.
Özellikle sıvı haldeki şekerlere daha fazla dikkat etmek gerekir.
İnsan bir içecek içtiğinde düşündüğü kadar tokluk hissetmez.
Bu nedenle aynı enerji miktarında bile, yiyecekle alındığına kıyasla çoğu zaman daha fazla kalori alınır.
Obezite de sırasıyla
- yüksek tansiyon,
- diyabet,
- metabolik sendrom
- ve kalp-damar hastalıkları
riskini artırabilir.
İşte bu yüzden şeker tüketimini azaltmak, sağlığı korumanın temel alışkanlıklarından biri sayılır.

Hücre yaşlanmasıyla da ilişkiliydi
Bu araştırmada ilginç bir sonuç daha vardı.
Bu sonuç telomerler (Telomere) ile ilgili.
Telomerler genellikle hücrelerin ömrüyle ilişkili bir gösterge olarak bilinir.
Basitçe söylemek gerekirse, hücrelerin uç kısımlarında bulunan bir tür koruyucu başlıktır.
Yaş ilerledikçe telomerler giderek kısalır.
Ancak araştırmada, şeker tüketiminin sınırlı olduğu dönemi daha uzun olan kişilerin telomerlerinin daha uzun olma eğiliminde olduğu görüldü.
Bu, hücre yaşlanması açısından da ilginç bir sonuç olarak değerlendiriliyor.
Asıl önemli olan şekeri tamamen bırakmak değil
Bu araştırmayı gören bazı kişiler
“O zaman ömür boyu hiç şeker yememeli miyim?”
diye düşünebilir.
Ancak gerçekçi olarak bu mümkün değil.
Üstelik buna gerek de yok.
Uzmanların vurguladığı şey şekeri tamamen bırakmak değil, aşırı tüketimi azaltmaktır.
Özellikle küçük yaştan itibaren tatlı tada aşırı alışmanın önüne geçmek gerekir.
Çocukların damak tadı küçük yaşta oluşur
Çocuklukta sık yenen yiyecekler ömür boyu damak tadını etkileyebilir.
Her gün tatlı içecekler içmek,
sık sık atıştırmalık yemek
ve sürekli şekerli yiyeceklerle karşılaşmak,
yoğun tatlı tadı tercih eden bir beslenme alışkanlığının oluşma ihtimalini artırır.
Tam tersine, doğal gıdalara dayalı bir beslenme ve sık sık meyve ve sebze tüketimi daha sağlıklı beslenme alışkanlıklarının oluşmasına yardımcı olabilir.

Ebeveynlerin yapabileceği en iyi sağlık yatırımı
Pek çok ebeveyn çocukları için eğitim masraflarını önceden hazırlar.
Onları kurslara gönderir,
iyi kitaplar alır.
Ancak uzmanlar, sağlıklı beslenme alışkanlıklarının da önemli bir yatırım olduğunu söylüyor.
Çünkü çocukluktaki beslenme alışkanlıkları birkaç ay ya da birkaç yıl değil, onlarca yıl sonraki sağlıkla da bağlantılı olabilir.
Özellikle yaşamın ilk 1.000 günü, pek çok araştırmada önemi tekrar tekrar vurgulanan bir dönemdir.
Bu dönemdeki beslenme alışkanlıkları ömür boyu sağlığın yönünü bile belirleyebilir.
Çocuğun ömür boyu sağlıklı olup olmayacağını bugünkü sofra belirleyebilir
Bu araştırma, şekerin doğrudan kansere yol açtığını kanıtlayan bir çalışma değil.
Ancak çocukluktaki beslenme alışkanlıklarının yetişkinlikteki sağlıkla yakından ilişkili olabileceğine dair önemli bir mesaj veriyor.
Çocuğumuza verdiğimiz bir bardak şekerli içecek.
Günde bir paket atıştırmalık.
Farkında olmadan tekrarlanan bu alışkanlıklar vücutta düşündüğümüzden çok daha uzun süre iz bırakabilir.
Sonuçta sağlık bir gecede oluşmaz.
İyi beslenme alışkanlıkları da kötüleri de öyledir.
Azar azar birikerek geleceği şekillendirir.
Belki de bir çocuğun ömür boyu sağlığını belirleyen en önemli seçim hastanede değil, bu akşamki sofrada başlıyor.
Hospital & Health Insight Korea sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.